Nalatenschap zonder waarde? Een taxatie is toch wel aan te raden

Soms lijkt een nalatenschap vooral emotionele waarde te hebben. Foto’s, meubels, servies, een schilderij dat al jaren “in de familie” is. Toch is het juist in dit soort situaties verstandig om een taxatie te laten uitvoeren. Niet omdat er per se grote bedragen te verwachten zijn, maar omdat een taxatie rust brengt, misverstanden voorkomt en snel duidelijk maakt of er wél een bijzonder object aanwezig is.

Ik kom regelmatig bij nalatenschappen waar vrijwel alles vooral herinnering is, terwijl één van de erfgenamen overtuigd is dat er een financieel waardevol stuk tussen zit. Dat is heel begrijpelijk. In families gaan verhalen soms generaties mee. Over dat ene schilderij dat ooit 'een verrassing' zou kunnen zijn. Over de vaas die opa 'nooit zou verkopen'. Of over een object waarvan werd gezegd dat het later een mooie aanvulling op het pensioen zou worden. Juist dan helpt een onafhankelijke beoordeling.

Peter van Os tijdens taxatie

Emotionele waarde en financiële waarde lopen vaak door elkaar

In een verdeling speelt gevoel bijna altijd mee. Wie krijgt de kast van moeder, wie het servies, wie het schilderij dat altijd in de woonkamer hing? Wanneer er onduidelijkheid ontstaat over de werkelijke waarde, kan dat spanning geven. Een taxatie maakt het gesprek zuiverder. U hoeft het niet eens te zijn over aannames, maar u kunt wél afspraken maken op basis van feiten.

Als Gecertificeerd RegisterTaxateur Kunst en Antiek zie ik bovendien vaak dat waarde zich niet altijd “luid” aankondigt. Een bescheiden object kan interessant zijn door herkomst, maker, ouderdom of kwaliteit. Andersom kan iets dat er kostbaar uitziet, in de praktijk weinig marktwaarde hebben.

De eerste stap: een eerste bezoek met snelle indicatie

Mijn werkwijze begint meestal met een eerste bezoek op locatie. Dat is praktisch, efficiënt en voor veel families een prettige manier om overzicht te krijgen. In veel gevallen kan ik binnen ongeveer een uur aangeven of er bijzondere objecten van waarde aanwezig zijn.

Tijdens dit eerste bezoek lopen we samen door de inboedel. U kunt zelf notities maken, terwijl ik toelicht wat relevant is en wat u met bepaalde objecten kunt doen. Het doel is duidelijkheid: wat is vooral herinnering, wat heeft aantoonbare marktwaarde, en waar is nader onderzoek zinvol?

Als objecten vooral emotionele waarde hebben, dan is verdelen binnen de familie vaak de meest logische route. En als er geen belangstelling is, adviseer ik graag waar spullen het best een tweede leven kunnen krijgen. Denk aan verkoopkanalen voor het lagere segment, gespecialiseerde kringloop of donationele opties, afhankelijk van het type object en de staat.

Wat als er “een paar dingen” wél interessant zijn?

Objecten met enige waarde benoem ik als zodanig, inclusief een mondelinge indicatie. Vervolgens bespreken we wat het doel is: onderling verdelen met kennis van de waardeverhoudingen, of toch verkopen om eerlijk te kunnen afrekenen.

Wanneer is een schriftelijk taxatierapport nodig?

Zodra er sprake is van objecten met aanzienlijke waarde, is een schriftelijke rapportage meestal verstandig en vaak noodzakelijk. Bijvoorbeeld voor de aangifte erfbelasting (successie) of wanneer erfgenamen onderling willen vastleggen dat de verdeling zorgvuldig en controleerbaar is verlopen.

Een schriftelijk taxatierapport biedt dan een solide basis. Niet alleen richting fiscus of notaris, maar ook richting elkaar. Het helpt discussies te voorkomen, omdat er één onafhankelijk vertrekpunt is.

Verdelen of verkopen

Na de waardebepaling zijn er grofweg twee routes: verdelen of verkopen. Soms is het ook een combinatie. Een deel blijft in de familie, een ander deel wordt verkocht om liquide middelen te creëren of om de verdeling eenvoudiger te maken.

Verdeling met een reële waardebasis

Wanneer erfgenamen willen verdelen, helpt het enorm als iedereen dezelfde informatie heeft. De emotionele keuze blijft dan volledig vrij, maar de financiële consequenties zijn inzichtelijk. Dat geeft ruimte om onderling eerlijk te compenseren als iemand een object met hogere waarde wil behouden.

Verkoop met begeleiding en netwerk

Als verkoop gewenst is, kan ik adviseren over de meest passende route. Afhankelijk van het object kan dat binnen mijn netwerk zijn of via andere verkoopkanalen, zoals gespecialiseerde veilinghuizen, particuliere verkoop of bemiddeling. Daarbij is het uitgangspunt altijd: een kanaal kiezen dat past bij het type object, het te verwachten koperspubliek en het gewenste tempo.

Zo bereidt u een taxatiebezoek eenvoudig voor

U hoeft geen uitgebreide voorbereiding te doen, maar een paar zaken helpen om het bezoek efficiënt te laten verlopen. Denk aan het verzamelen van eventuele documentatie zoals aankoopnota’s, oude taxaties, certificaten, herkomstinformatie of correspondentie. Ook is het prettig als kwetsbare objecten goed toegankelijk zijn, zodat ik details kan beoordelen zonder risico op schade.

Wanneer er specifieke familieverhalen zijn over een bepaald object, deel die gerust. Het geeft context en helpt mij gericht te kijken, zonder dat de beoordeling daardoor minder onafhankelijk wordt.

Wilt u snel weten of een nalatenschap vooral emotionele waarde heeft of dat er toch bijzondere objecten tussen zitten?

Neem contact op voor een eerste bezoek op locatie. Ik geef u helderheid, een realistische waardebasis en waar nodig een schriftelijk taxatierapport voor successie of verdeling.