Kunst en antiek taxeren na een overlijden: eerst duidelijkheid, dan verdelen
Het is een situatie die ik regelmatig tegenkom. Een moeder is onlangs overleden. Haar man, de vader van het gezin, overleed al jaren eerder. De kinderen staan nu samen voor de taak om haar bezittingen te verdelen en het huis verder af te wikkelen.
Maar wat doe je met de schilderijen, het antiek en andere objecten waarvan niemand precies weet wat ze waard zijn?
Enkele familieleden wonen bovendien in het buitenland. Zij zijn vanwege de uitvaart tijdelijk in Nederland. Daardoor ontstaat naast verdriet ook een heel praktische vraag:
Bij een nalatenschap kan een onafhankelijke taxatie duidelijkheid geven over de financiële waarde van kunst, antiek en andere waardevolle objecten. Dat biedt erfgenamen een objectief uitgangspunt voordat zij besluiten welke voorwerpen worden behouden, verdeeld of eventueel verkocht.
Kunst en antiek eerst taxeren bij een nalatenschap.
Na een overlijden wordt vaak pas goed zichtbaar hoeveel bezittingen in de loop van een leven zijn verzameld. Sommige objecten hebben vooral emotionele betekenis. Van andere voorwerpen vermoedt de familie dat ze financiële waarde hebben, maar niemand weet precies hoeveel.
Juist op zo'n moment is het verstandig niet te snel te verdelen, weg te geven of te verkopen.
Als gecertificeerd RegisterTaxateur Kunst en Antiek kijk ik daarom eerst naar het doel van de waardebepaling. Gaat het bijvoorbeeld om de verdeling tussen erfgenamen, de afwikkeling van de nalatenschap of om een eventuele verkoop?
Dat onderscheid is belangrijk. De waarde die in een taxatie wordt vastgesteld, moet aansluiten bij het doel waarvoor de taxatie wordt uitgevoerd.
Een onafhankelijke waardebepaling geeft de erfgenamen vervolgens een gemeenschappelijk en feitelijk uitgangspunt voor de verdere beslissingen.
Wanneer familie uit het buitenland komt, telt de tijd
In deze situatie speelt nog iets anders: niet iedereen woont in Nederland.
Familieleden zijn soms maar enkele dagen of weken aanwezig rond de uitvaart. Daarna vertrekken zij weer naar hun woonplaats in het buitenland. Gezamenlijk overleggen en beslissingen nemen wordt dan direct ingewikkelder.
Daarom probeer ik juist in dergelijke omstandigheden ruimte in mijn agenda te houden voor een afspraak op korte termijn.
Het voordeel daarvan is dat familieleden, wanneer dat gewenst is, samen bij de taxatie aanwezig kunnen zijn. Vragen over bepaalde objecten, de herkomst of de familiegeschiedenis kunnen dan meteen worden besproken.
Die informatie kan relevant zijn. Soms vertelt een familielid bijvoorbeeld dat een schilderij al bij de grootouders hing of dat een object ooit tijdens een buitenlandse reis is gekocht. Dat is niet automatisch bewijs voor herkomst, ouderdom of waarde, maar het kan wel een aanknopingspunt vormen voor verder onderzoek.
Emotionele waarde en financiële waarde zijn niet hetzelfde
Bij nalatenschappen merk ik steeds weer hoe sterk herinneringen aan voorwerpen kunnen zijn.
Een object dat voor de ene erfgenaam nauwelijks betekenis heeft, kan voor een ander nauw verbonden zijn met vader, moeder of de jeugd in het ouderlijk huis.
Die emotionele waarde laat zich niet in euro's uitdrukken.
Mijn taak als RegisterTaxateur is een andere: zo objectief mogelijk beoordelen welke financiële waarde aan de relevante objecten kan worden toegekend, passend bij het doel van de taxatie.
Dat betekent niet dat daarmee ook is bepaald wie welk voorwerp moet krijgen. Maar een onafhankelijke waardebepaling zorgt wel voor een feitelijke basis waarop de familie gezamenlijk verder kan.
Een taxatie kan onduidelijkheid bij de verdeling voorkomen
Zonder waardebepaling kan gemakkelijk een scheve situatie ontstaan.
De ene erfgenaam kiest bijvoorbeeld een schilderij omdat hij het mooi vindt, terwijl een ander een meubel of sieraad uitzoekt. Pas later blijkt misschien dat er een aanzienlijk verschil in financiële waarde bestaat.
Dat hoeft geen probleem te zijn wanneer iedereen daarvan op de hoogte is. Maar het is beter om die informatie te hebben voordat de bezittingen definitief worden verdeeld.
Een taxatie maakt de emotionele keuzes niet minder persoonlijk. Zij maakt de financiële kant ervan wel inzichtelijk.
Eerst duidelijkheid, daarna pas beslissen
Na de taxatie ontstaat meestal een veel duidelijker beeld van de relevante kunst, het antiek en andere waardevolle bezittingen.
Sommige objecten wil een familielid graag behouden. Andere kunnen worden verdeeld of eventueel worden verkocht.
Wanneer verkoop aan de orde komt, kan daarna afzonderlijk worden bekeken welk verkoopkanaal het meest geschikt is. Dat kan bijvoorbeeld een veiling zijn, maar afhankelijk van het object kunnen ook andere mogelijkheden beter passen.
Voor mij begint het echter niet bij de verkoop.
Het begint met weten wat er staat, wat relevant is en welke waarde daaraan kan worden toegekend.
Juist in de periode na een overlijden kan die duidelijkheid een familie helpen om beslissingen over kunst, antiek en andere bezittingen zorgvuldig en op basis van dezelfde informatie te nemen, ook wanneer daar door omstandigheden maar weinig tijd voor beschikbaar is.
Vraag informatie aan over een taxatie. Stuur een mail aan info@petervanos.nl.
